📌Kazanım:
BT.6.5.2.3. Blok tabanlı programlama aracında sunulan bir programın hatalarını ayıklar.
BT.6.5.2.4. Blok tabanlı programlama aracında sunulan bir programı verilen ölçütlere göre geliştirerek düzenler.
BT.6.5.2.5. Doğrusal mantık yapısını içeren programlar oluşturur.
BT.6.5.2.6. Doğrusal mantık yapısını içeren programları test ederek hatalarını ayıklar.
⏱Süre: 2 Ders Saati
🎯 Bu Konuda Neler Öğreneceğiz?
- Verilen bir programdaki hataları nasıl bulur ve düzeltiriz (hata ayıklama)
- Bir programı ölçütlere göre nasıl geliştiririz
- Doğrusal mantık yapısını kullanan programlar nasıl oluşturulur
- Oluşturduğumuz programı nasıl test ederiz
Animasyon Nedir?
Animasyon, birbirini takip eden görüntülerin hızlıca gösterilmesiyle hareketi simüle eden bir tekniktir. Eski karikatür filmlerinde kâğıda çizilen yüzlerce resmin hızla çevrilmesiyle animasyon yapılırdı. Günümüzde ise bilgisayar programları sayesinde animasyon oluşturmak çok daha kolay!
Scratch’te animasyon yaparken bir karakter (sprite) veya arka plan farklı görünümler (kostüm) arasında geçiş yapar. Bu geçişler yeterince hızlı yapıldığında gözümüz bunu hareket olarak algılar.
📚 Bilgi Köşesi: Doğrusal Mantık Yapısı
Doğrusal (sıralı) mantık yapısında komutlar baştan sona, sırayla çalışır. Hiçbir komut atlanmaz, hiçbir komut tekrar edilmez. Tıpkı bir yemek tarifindeki adımlar gibi: önce malzemeleri hazırlarsın, sonra karıştırırsın, sonra pişirirsin.
Scratch’te doğrusal yapıya örnek:
🟡 Yeşil bayrak tıklandığında
→ "İlkbahar!" de
→ 2 saniye bekle
→ "Yaz!" de
→ 2 saniye bekle
→ "Sonbahar!" de
→ 2 saniye bekle
→ "Kış!" de
Bu programda komutlar yukarıdan aşağıya sırayla çalışır. Herhangi bir tekrar ya da karar bloğu yoktur.
🍂 “Mevsimler” Animasyonu Etkinliği
Bu etkinlikte Scratch’te dört mevsimi sırayla gösteren bir animasyon oluşturacağız. Programımız doğrusal mantık yapısı kullanacak; yani komutlar yukarıdan aşağıya, sırayla çalışacak.
🛠️ Etkinlik: “Mevsimler” Animasyonunu Oluşturalım
Adım 1 – Arka Planları Hazırlayın
Scratch sahnesine 4 arka plan ekleyin: İlkbahar, Yaz, Sonbahar, Kış. Bunun için Sahne bölümünde “Arka Plan Ekle” seçeneğini kullanabilir ya da mevcut arka planları boyayabilirsiniz. Her arka planı uygun bir isimle adlandırın.
Arkplanları İndir
Adım 2 – Kodu Yazın
Sahneye aşağıdaki kodu ekleyin:
| Blok | Açıklama |
|---|---|
| 🟡 Yeşil bayrak tıklandığında | Program başlangıç bloğu |
| arkaplanı “İlkbahar” yap | İlk mevsim gösterilir |
| “İlkbahar 🌸” söyle, 2 saniye | Mevsim adı ekranda gösterilir |
| arkaplanı “Yaz” yap | İkinci mevsim |
| “Yaz ☀️” söyle, 2 saniye | |
| arkaplanı “Sonbahar” yap | Üçüncü mevsim |
| “Sonbahar 🍂” söyle, 2 saniye | |
| arkaplanı “Kış” yap | Dördüncü mevsim |
| “Kış ❄️” söyle, 2 saniye |
Adım 3 – Programı Test Edin
Yeşil bayrağa tıklayın. Mevsimler sırayla geçiyor mu? Her mevsim 2 saniye ekranda kalıyor mu? Eğer bir sorun varsa bir sonraki adıma geçin.
🔍 Hata Ayıklama (Debug) Nedir?
Programlama yaparken kodumuzda hatalar olabilir. Bu hatalara bug (böcek), hataları bulup düzeltme işlemine ise debug (hata ayıklama) denir.
Aşağıda bu etkinlikte yapılabilecek yaygın Scratch hatalarına örnekler verilmiştir. Bunların neden hatalı olduğunu bulmaya çalışın!
🐛 Hata Bul – Örnek 1
🟡 Yeşil bayrak tıklandığında
→ arkaplanı "İlkbahar" yap
→ arkaplanı "Yaz" yap ← Burada "söyle" bloğu eksik!
→ "Yaz ☀️" söyle, 2 saniye
Sorun: “İlkbahar” arka planı gösterildi ama mevsim adı söylenmeden hemen “Yaz”a geçildi. Aradaki “İlkbahar 🌸” söyle bloğu unutulmuş.
🐛 Hata Bul – Örnek 2
🟡 Yeşil bayrak tıklandığında
→ "İlkbahar 🌸" söyle, 2 saniye
→ arkaplanı "Yaz" yap
→ arkaplanı "İlkbahar" yap ← Yanlış sıralama!
Sorun: Yaz arka planı eklendi ama hemen ardından tekrar İlkbahar’a dönüldü. Blokların sırası yanlış.
✏️ Programı Geliştir!
Aşağıdaki ölçütlere göre “Mevsimler” animasyonunu geliştirebilirsin:
- Her mevsim için farklı bir müzik sesi ekle (Ses bloklarını kullan)
- Sahneye bir anlatıcı karakter (sprite) ekle ve mevsimle ilgili bir cümle söylet
- Arka planlar arasında geçiş süresini 3 saniyeye çıkar
- Programı çalıştırmadan önce ne olacağını tahmin et, sonra çalıştırarak karşılaştır
🧪 Programını Test Et
Programını tamamladıktan sonra aşağıdaki kontrol listesini kullan:
| Kontrol | ✅ / ❌ |
|---|---|
| Yeşil bayrağa tıklandığında program başlıyor mu? | |
| 4 mevsim de sırayla gösteriliyor mu? | |
| Her mevsim adı doğru yazılmış mı? | |
| Her mevsim yeteri kadar ekranda kalıyor mu? | |
| Program hatasız çalışıyor mu? |
📝 Ne Öğrendik?
- Animasyon, ardışık görüntülerin hızla değiştirilmesiyle oluşur.
- Doğrusal mantık yapısında komutlar sırayla, baştan sona çalışır.
- Hata ayıklama (debug), koddaki yanlışları bulup düzeltme işlemidir.
- Bir programı geliştirmek için yeni özellikler ekleyebilir veya mevcut blokları değiştirebiliriz.
- Programımızı her değişiklikten sonra test etmeliyiz.
💡 Bunu Biliyor muydun?
“Bug” kelimesinin programlamaya girişi çok ilginçtir! 1947 yılında Harvard Üniversitesi’nde bir bilgisayar mühendisi olan Grace Hopper, bilgisayarındaki arızanın nedenini araştırırken bir güve (moth) böceğinin devre kartına sıkıştığını buldu. O günden bu yana yazılım hatalarına “bug”, hataları düzeltmeye ise “debug” deniyor! 🪲
[notebook_slider url=”https://bilisimdost.com/wp-content/uploads/2026/04/6-32-bilgikarti-orjinal.csv”]
[notebook_quiz url=”https://bilisimdost.com/wp-content/uploads/2026/04/6-32-sinav.csv”]